Το IliaPress θερμότατα ευχαριστεί τον Δρ. Γκινόπουλο για την ευγενή παραχώρηση της τεκμηριωμένης, εμπεριστατωμένης και ολοκληρωμένης ομιλίας-έρευνας για τον καρκίνο στη Δυτική Ελλάδα, μέρος της οποίας δημοσιεύουμε σήμερα, την οποία είχε παρουσιάσει στο παρελθόν για να στηρίξει τη δημιουργία ογκολογικού κέντρου στη Δυτική Ελλάδα.
Δρ. Παναγιώτης Β. Γκινόπουλος
Διευθυντής Παθολόγος – Ογκολόγος
Γ.Ν. Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας»
Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Προληπτικής Ογκολογίας
ΣΚΟΠΟΣ
• Καταγραφή της Θνησιμότητας από κακοήθης νεοπλασίες στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος την περίοδο 1991-1992 και 1999-2001
• Σύγκριση των στοιχείων της καταγραφής των διαφόρων Δήμων και Νομών μεταξύ τους
• Σύγκριση της εξέλιξης των στοιχείων συνολικά της Π.Δ.Ε με εκείνων της Ελλάδας;
• Σύγκριση της εξέλιξης των στοιχείων Π.Δ.Ε. και Ευρωπαϊκών κρατών
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ
• Ελήφθησαν τα στοιχεία των Συνολικών Θανάτων από τα βιβλία Ληξιαρχείων (Πιστοπ. Θανάτων) των Καποδιστριακών Δήμων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας με επιτόπου καταγραφή από ομάδα του τμήματος μας στο κάθε Καποδιστριακό Δήμο παρουσία του ληξιάρχου του Δήμου
• Δημιουργία Βάσης Δεδομένων που περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που αναφέρονταν στα Πιστοπ. Θανάτων από διάγνωση καρκίνου δηλαδή Φύλλο, Ηλικία , Τόπος Κατοικίας (αστική,ημιαστική,αγροτική περιοχή),Τύπος Καρκίνου
• Ανάλυση των στοιχείων με υπολογισμό διαφόρων γενικών και ειδικών δεικτών θνησιμότητας
• Σύγκριση δεδομένων αρχής και τέλους δεκαετίας
ΣΧΟΛΙΑ – ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ
1. Μεγαλύτερη θνησιμότητα στις αγροτικές περιοχές που ακολουθείται από τις ορεινές και τελευταίες τις αστικές δηλαδή η αγροτική είναι 38% παραπάνω από την αστική και η ορεινή είναι 28% παραπάνω από την αστική για το 1991-92. Ενώ για το 1999-2001 η αγροτική είναι 37% παραπάνω από την αστική και η ορεινή 30% παραπάνω από την αστική.
2. Μεγαλύτερη θνητότητα στους άνδρες έναντι των γυναικών και ως προς τον τύπο περιοχής, Νομούς, Δήμους και στις δύο περιόδους.
3. Σαν πρώτη αιτία θανάτου στους άνδρες είναι ο καρκίνος του πνεύμονος με δεύτερη τον καρκίνο του ήπατος και τρίτο το καρκίνο του στομάχου. Ενώ στις γυναίκες πρώτη είναι ο καρκίνος του μαστού, δεύτερη ο καρκίνος του παχέως εντέρου και τρίτη ο καρκίνος του ήπατος.
4. Η πρώτη νεοπλασία σε αύξηση του ποσοστού της στους άνδρες είναι αυτή του παχέως εντέρου με δεύτερη αυτή της ουροδόχου κύστεως και τρίτη αυτή του πνεύμονος. Στις γυναίκες η πρώτη νεοπλασία σε αύξηση του ποσοστού της είναι αυτή του παχέως εντέρου, δεύτερη αυτή του παγκρέατος και τρίτη αυτή του μαστού. Ομοιότητες αυξήσεων παρατηρήθηκαν σε κάθε τύπο περιοχής.
5. Ο ΑΔΘ ανά ηλικία για κάθε είδος καρκίνου παρουσιάζει διαφορές όσο αφορά τις μεγαλύτερες ηλικίες με τάση αύξησης για κάθε είδος καρκίνου.
6. Τα στοιχεία θνησιμότητας στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος φαίνεται να είναι περίπου ίδια με εκείνα της Ελλάδας συνολικά. Η αύξηση που υπάρχει στην θνησιμότητα φαίνεται να οφείλεται, σε αύξηση θνησιμότητας ιδιαίτερα του Ν. Αιτωλοακαρνανίας, και σε σύγκριση με την υπόλοιπη Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος όσο και σε σύγκριση με την Ελλάδα γενικότερα.
7. Η ηλικία από την οποία αρχίζει να αυξάνει η θνησιμότητα είναι εκείνη των 50 ετών.
8. Ένα άλλο στοιχείο που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης είναι ότι η επιμέρους διάγνωση των νεοπλασιών διαφέρει ουσιαστικά σε ορισμένους καρκίνους όπως π.χ. ο καρκίνος του ήπατος αναφέρεται σαν δεύτερη αιτία θανάτου από καοήθη νεοπλασίες και στις δύο περιόδους, με μείωση από 11% σε 8% την δεύτερη περίοδο. Πιστεύουμε ότι το παραπάνω στοιχείο μπορεί να οφείλεται α)στην διαφοροποίηση του θεράποντος ιατρού από τον ιατρό που εξέδωσε το Πιστοποιητικό Θανάτου, β) στην μικρότερη εμπειρία του θεράποντος ιατρού ως προς την διαφορική διάγνωση πρωτοπαθούς ή δευτεροπαθούς νεοπλασίας ήπατος δεδομένης της έλλειψης ανάπτυξης πλήρων δομών Κλινικής Ογκολογίας στην περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, γ)άλλες αιτίες υπό συζήτηση
ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
• Υπάρχει αυξημένη θνησιμότητα ανδρών έναντι των γυναικών .
• Η ηλικία από την οποία αρχίζει να αυξάνει η θνησιμότητα είναι εκείνη των 50 ετών .
• Τα στοιχεία θνησιμότητας στη Π.Δ.Ε. φαίνεται να είναι περίπου ίδια με εκείνα της Ελλάδας συνολικά. Η αύξηση που υπάρχει στη θνησιμότητα φαίνεται να οφείλεται, σε αύξηση θνησιμότητας ιδιαίτερα του Ν. Αιτωλ/νιας, και σε σύγκριση με την υπόλοιπη Π.Δ.Ε. όσο και σε σύγκριση με την Ελλάδα γενικότερα .
• Ένα άλλο στοιχείο που προκύπτει από την ανάλυση είναι ότι η επιμέρους διάγνωση των νεοπλασιών διαφέρει ουσιαστικά σε ορισμένους καρκίνους όπως π.χ. ο καρκίνος του ήπατος αναφέρεται σαν δεύτερη αιτία θανάτου από κακοήθη νεοπλασίες και στις δυο περιόδους.
Πιστεύουμε ότι το παραπάνω στοιχείο μπορεί να οφείλεται 1) στη διαφοροποίηση του θεράποντος ιατρού από τον ιατρό που έδωσε το Πιστοποιητικό θανάτου και 2) στη μικρότερη εμπειρία του θεράποντος ιατρού ως προς τη διαφορική διάγνωση του κάθε επιμέρους τύπου νεοπλασίας , δεδομένης της έλλειψης δομών κλινικής ογκολογίας στη Π.Δ.Ε. και άλλες αιτίες υπό συζήτηση
ΜΕΤΡΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ –
ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ – ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΠΑ ΤΟΥ 2004
856.760 νέες περιπτώσεις κύριων νεοπλασιών (μαστού, προστάτη, ουροδόχου κύστης, κόλον/ορθού, πνεύμονος, κεφαλής – τραχήλου)
307.590 θάνατοι από καρκίνο σε όλες τις ηλικίες
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Ηλικία
Ιστορικό καρκίνου του ιδίου ασθενούς
Ιστορικό καρκίνου σε α΄ βαθμού συγγενή σε μικρή ηλικία
Παρουσία σύγχρονων ή αμφοτερόπλευρων καρκίνων σε α΄ βαθμού συγγενή
Παρουσία καρκίνου σε πολλούς ιστούς σε α΄ βαθμού συγγενή
Υπάρχουσα καλοήθη αλλοίωση ή προκαρκινική αλλοίωση
– In situ ca
– Άτυπη υπερπλασία – δυσπλασία
– Ουλές ακτινοβολίας
Γυναίκα χωρίς εγκυμοσύνη/πρώτη εγκυμοσύνη σε προχωρημένη ηλικία
Αυξημένη έκθεση σε οιστρογόνα
- Πρώιμη εμμηναρχή
- Παρατεταμένη εμμηνόπαυση
- Θεραπευτική ορμονική αποκατάσταση/ αντισύλληψη
Οικογενής αδενωμάτωση παχέως εντέρου
Κληρονομικός μη πολυποδιακός καρκίνος παχέως εντέρου
Γονιδιακή προδιάθεση
Έκθεση σε ακτινοβολίες
Επαγγελματική έκθεση σε φάρμακα
Δίαιτα και τρόπος ζωής (παχυσαρκία, κατανάλωση αλκοόλ, κάπνισμα)
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ - ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ
Α. 4-5 εκ. άνθρωποι πεθαίνουν από ασθένειες σχετιζόμενες με το τσιγάρο κάθε χρόνο.
Β. Με την διατήρηση αυτής της κατάστασης η θνησιμότητα θα αυξηθεί σε 10 εκ. άτομα μέχρι το 2030 (7 εκ. στις ανεπτυγμένες χώρες).
Γ. Υπολογίζεται ότι το κάπνισμα θα προκαλέσει πάνω από 1 δις θανάτους τον 21ο αιώνα.
Δ. Το κάπνισμα είναι η μεγαλύτερη αποτρέψιμη αιτία της νοσηρότητας και θνητότητας από καρκίνο
Ε. Προκαλεί έντονες παγκόσμιες οικονομικές απώλειες κάθε χρόνο – πάνω από 150 δις δολάρια στις ΗΠΑ μόνο.
Στ. Ο έλεγχος της χρήσης του καπνίσματος απαιτεί α) έρευνα στην γενετική αιτιολογία του β) έρευνα σε τρόπους απεξάρτησης γ) αλλαγές στην Νομοθεσία.
Η παχυσαρκία είναι η μεγαλύτερη αποτρέψιμη αιτία μετά το κάπνισμα, για την νεοπλασματική θνησιμότητα.
90.000 θάνατοι ετησίως στις ΗΠΑ.
ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ
Επαγγελματική έκθεση (βενζόλιο, αμίαντο, πολυχλωριομένα διφενύλια, βαρέα μέταλλα, π.χ. κάδμιο, μόλυβδος, χρωμικά άλατα του αιματίτη, του νικελίου και του αρσενικού, βηρύλλιο, ψευδάργυρος, ένυδρες ανθρακικές ενώσεις του σιδήρου, θειούχο νικέλιο, θειϊκό μαγγάνιο, υδράργυρο,, οργανοφωσφορικά, χημειοθεραπευτικά)
Παράγοντες τρόπου ζωής (διατροφή, κάπνισμα, αλκοόλ)
Βιολογικοί παράγοντες (ηπατίτιδα –Β ή C, ο ιός Epstein-Barr, ιός HPV)
Ιατρογενείς παράγοντες (χρήση φαρμακευτικών παραγόντων όπως ορμόνες, ιονίζουσες ακτινοβολίες)
Βακτηριακοί παράγοντες [Helicobacter pylori (στομάχι), Schistosoma haematobium (ουροδόχος κύστη), Opisthorchis viverrini (ήπαρ)]
ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΗΠΑ - ΕΥΡΩΠΗΣ – Δ. ΕΛΛΑΔΑΣ π.χ. ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ
Ο επιπολασμός του καρκίνου μαστού παραμένει υψηλός:
Α) 1 στις 8 γυναίκες θα πάθει καρκίνο μαστού κατά την διάρκεια της ζωής της στην Αμερική
Β) 1 στις 13 γυναίκες στην Ευρώπη θα πάθει καρκίνο μαστού κατά την διάρκεια της ζωής της
Γ) 1 στις 15 γυναίκες θα πάθει καρκίνο μαστού κατά την διάρκεια της ζωής της στην Δυτ. Ελλάδα βλ. καταγραφή θνησιμότητας καρκίνου στην Δυτ. Ελλάδα, «Τμήμα Κλινικής Ογκολογίας Γ.Ν.Π. Ο Άγιος Ανδρέας»
ΜΕΤΡΑ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ - ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΌ CA ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΜΕ ΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ
Το NCI- National Cancer Institute αναφέρει ότι 1 στους 3 Αμερικάνους θα παρουσιάσει κάποιο καρκίνο στην διάρκεια της ζωής του και υποδεικνύουν τα παρακάτω σαν μέθοδο ουσιαστικής πρόληψης και θεραπείας του καρκίνου
Εάν μειωθεί 15% η χρήση του καπνίσματος στους ενήλικες θα μειωθεί το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου κατά 8% με 16%
Θα μειωθεί το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου κατά 8% αν ληφθούν μέτρα διαιτολογικά (π.χ μείωση του λίπους <25% και αύξηση της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών)
Θα μειωθεί το ποσοστό εμφάνισης καρκίνου κατά 5%-8% με χρήση μαζικών ελέγχων πληθυσμού για προκλινική ανίχνευση του καρκίνου
Θα μειωθεί το ποσοστό θνητότητας καρκίνου κατά 10% to 26% με την καθολική χρήση στάνταρ θεραπειών βασισμένων στο state-of-the art της θεραπευτικής προσέγγισης
ΕΜΒΟΛΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ
n Τα εμβόλια έναντι του καρκίνου είναι εμβόλια έναντι ιογενών κυρίως νόσων που είναι η βάση του παθογενετικού μηχανισμού της καρκινογένεσης όπως και εμβόλια έναντι καρκινικών αντιγόνων. Τα δεύτερα όμως χρησιμοποιούνται κυρίως σε θεραπευτικό επίπεδο.
n Τέτοια μπορεί ναι είναι:
• Έναντι της Ηπατίτιδας B & C
• Έναντι του HPV – ιού
• Διαφόρων τύπων εμβόλιο κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας
• Έναντι του ιού του συνδρόμου ανοσοανεπάρκειας HIV
• Έναντι του ιού Epstein-Barr
ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Α. ΠΡΟΛΗΨΗ (πρωτοπαθής- δευτεροπαθής – πρώιμη διάγνωση)
Β. ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ
1. Χειρουργική επέμβαση
2. Ακτινοθεραπεία
Γ. ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ
Χημειοθεραπεία
Ανοσοθεραπεία
Ορμονοθεραπεία
Θεραπεία βιολογικών παραγόντων
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ – ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ
1. Ακριβής εφαρμογή της συνιστώμενης δόσης από τον Γεωπόνο χωρίς καμία υπέρβαση της δοσολογίας.
2. Καμία χρήση δεύτερου φαρμάκου εάν δεν συμβουλευτούμε Γεωπόνο για την δεδομένη καλλιέργειά μας.
3. Ακριβής εφαρμογή του χρόνου ραντίσματος και της ημερομηνίας συγκομιδής του προϊόντος.
4. Επιλογή ημερών χωρίς ανέμους για το ράντισμα.
5. Επιλογή μηχανημάτων για ράντισμα μικρού βεληνεκούς θυσάνου.
6. Λήψη μέτρων για τα απορρίμματα των φυτοφαρμάκων (κουτιά, υπολείμματα, πλαστικές σακούλες κτλ).
7. Χρήση ειδικής φόρμας μιας χρήσεως.
8. Αλλαγή ενδυμάτων και ντους στο χώρο εργασίας.
9. Δειγματοληψίες εδάφους και ανάλυση πριν από κάθε καλλιέργεια (για αναγνώριση κορεσμού ή ελλείψεως παραγόντων θρέψεως ή υπερσυγκέντρωση βαρέων μετάλλων).
10. Υιοθέτηση του επαγγέλματος του ραντιστή.
