Μόνο ένας ευρωπαίος ηγέτης τόλμησε να αμφισβητήσει άμεσα τον Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τον πόλεμο κατά του Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τον αδικαιολόγητο, επικίνδυνο και παράνομο: ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ.
Φυσικά, η στάση του ισπανού ηγέτη προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του αμερικανού προέδρου, ο οποίος χθες Τρίτη (3/3) επιτέθηκε στην ισπανική κυβέρνηση, αποκαλώντας τη «φοβερή» και «εχθρική», μετά την απόφασή της να απαγορεύσει στα αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη να χρησιμοποιούν ισπανικές βάσεις για επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Μάλιστα, απείλησε με διακοπή κάθε εμπορικής συναλλαγής με την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ.
Στα χνάρια του Σιράκ ο Σάντσεθ
Όπως σημειώνει το Politico σε ανάλυσή του, η στάση του Σάντσεθ -να αντιπαρατεθεί δηλαδή με τις ΗΠΑ- θυμίζει εκείνη του Ζακ Σιράκ, ο οποίος αναδείχθηκε ως ο πιο ανυπότακτος ευρωπαίος ηγέτης το 2003, όταν είχε ηγηθεί της ευρωπαϊκής αντίθεσης στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, επικαλούμενος το διεθνές δίκαιο και τον πολυμερισμό.
Φυσικά, δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί ο Σάντσεθ είναι τόσο πρόθυμος να βγει στην παγκόσμια σκηνή και να αντιμετωπίσει τον Τραμπ.
Στη Μαδρίτη, έχει πλέον ελάχιστο περιθώριο πολιτικής ελιγμών, με το κόμμα του να πλήττεται από σκάνδαλα διαφθοράς και ήττες στις περιφερειακές εκλογές. Ωστόσο, μπορεί να ενεργεί πολύ πιο ελεύθερα στις εξωτερικές υποθέσεις, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως προπύργιο ενάντια στον τραμπισμό — κάτι που αρέσει στο ισπανικό κοινό.
Η κριτική του για τον πόλεμο δεν είναι η πρώτη του επίθεση κατά των στρατιωτικών ενεργειών των ΗΠΑ και του Ισραήλ -έχει επίσης ασκήσει σφοδρή κριτική για τον πόλεμο στη Γάζα και τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο- αλλά η σφοδρότητα της καταδίκης του τον έχει φέρει σε εμφανή αντίθεση με άλλους ηγέτες της ΕΕ, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει μια πολύ πιο μεσοβέζικη στάση.
Όπως και ο Σιράκ το 2003, ο Σάντσεθ δεν αρκείται σε απλές δηλώσεις, αλλά κάνει μια ευρύτερη έκκληση προς τις χώρες να αντισταθούν στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Σύμφωνα με διπλωμάτη που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος για να συζητήσει την έκτακτη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ την Κυριακή, η Ισπανία πίεσε την Ένωση να καταγγείλει τις ΗΠΑ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και επέκρινε τη «διπλή στάση» των Βρυξελλών στην εφαρμογή του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ.
Μετά τη συνάντηση, ο ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες επέμεινε ότι ο ρόλος της ΕΕ στην κρίση πρέπει να είναι υπέρ της «αποκλιμάκωσης, της επιστροφής στον διάλογο, της χαλάρωσης των εντάσεων, της διπλωματίας και των διαπραγματεύσεων».
Ο ίδιος ο Σάντσεθ επέκρινε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για «μονομερή επίθεση χωρίς διαβούλευση με τη διεθνή κοινότητα», καταγγέλλοντας ότι προκάλεσε εκατοντάδες αθώα θύματα και βύθισε την περιοχή σε τρόμο με κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης.
Μπλόκο Σάντσεθ στις αμερικανικές βάσεις Morón και Rota
Παράλληλα, η Μαδρίτη έδωσε νομική διάσταση στη διαφωνία της, απαγορεύοντας στις ΗΠΑ τη χρήση των κοινών αμερικανοϊσπανικών βάσεων.
Η ισπανίδα υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες εξήγησε τη Δευτέρα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις που σταθμεύουν στις ισπανικές αεροπορικές βάσεις Morón de la Frontera και Rota πρέπει να «λειτουργούν στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου» και ότι οι εγκαταστάσεις θα απαγορεύεται να «παρέχουν υποστήριξη, εκτός εάν αυτό είναι απαραίτητο από ανθρωπιστική άποψη».
Η Ρόμπλες δήλωσε ότι οι βάσεις δεν συμμετείχαν στην επίθεση του περασμένου Σαββάτου κατά του Ιράν και δεν θα χρησιμοποιηθούν για «εργασίες συντήρησης και υποστήριξης».
Σύμφωνα με τον ιστότοπο παρακολούθησης πτήσεων FlightRadar24, περισσότερα από 12 αμερικανικά αεροσκάφη -μεταξύ των οποίων, αρκετά αεροσκάφη ανεφοδιασμού Boeing KC-135- αποχώρησαν από τις βάσεις Morón και Rota αυτό το Σαββατοκύριακο, με επτά από αυτά να μεταφέρονται στην αεροπορική βάση Rammstein στη Γερμανία. Η Ρόμπλες δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «πιθανότατα έκαναν αυτές τις κινήσεις επειδή γνώριζαν ότι τα αεροσκάφη δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν» από την Ισπανία.
Η απειλή Τραμπ για εμπάργκο κατά Ισπανίας
Η αντίδραση του Τραμπ ήταν άμεση. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, προειδοποίησε:
Θα διακόψουμε κάθε εμπορική σχέση με την Ισπανία. Δεν θέλουμε να έχουμε καμία σχέση μαζί τους».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται την άδεια της Ισπανίας για να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις στο έδαφός της. «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις βάσεις τους αν θέλουμε, μπορούμε απλά να πετάξουμε εκεί και να τις χρησιμοποιήσουμε», είπε. «Κανείς δεν θα μας πει να μην τις χρησιμοποιήσουμε».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον περασμένο μήνα, η οποία περιορίζει την ικανότητα της κυβέρνησής του να επιβάλλει εκτεταμένους δασμούς, δεν θα τον αποτρέψει από το να λάβει μέτρα κατά της Μαδρίτης.
«Θα μπορούσα αύριο — ή ακόμα καλύτερα σήμερα — να σταματήσω οτιδήποτε έχει να κάνει με την Ισπανία. Όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με την Ισπανία. Έχω το δικαίωμα να το σταματήσω. Εμπάργκο… να κάνω ό,τι θέλω με αυτό. Και μπορεί να το κάνουμε αυτό με την Ισπανία».
Εσωτερικά κέρδη για τον Σάντσεθ;
Η σκληρή γραμμή της Μαδρίτης βρίσκει απήχηση στην ισπανική κοινή γνώμη. Σύμφωνα με έρευνα του κρατικού Κέντρου Κοινωνιολογικών Ερευνών, περίπου το 75% των Ισπανών έχει «πολύ κακή» γνώμη για τον Τραμπ, ενώ 8 στους 10 τον θεωρούν απειλή για την παγκόσμια ειρήνη.
Μάλιστα, η στάση του Σάντσεθ ικανοποιεί και τον κυβερνητικό εταίρο Sumar, που διατηρεί έντονα αντι-τραμπική στάση. Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές επιμένουν ότι οι αποφάσεις δεν υπαγορεύονται από πολιτικό υπολογισμό, αλλά από αρχές.
Το Politico μίλησε με τον υπουργό Οικονομίας της Ισπανίας, Κάρλος Κουέρπο πριν ο Τραμπ προχωρήσει στην εμπορική απειλή του, και τον ρώτησε αν η Μαδρίτη είχε σταθμίσει το ενδεχόμενο οικονομικών αντιποίνων από τις ΗΠΑ πριν εκφράσει την άποψή της.
«Η Ισπανία κάνει αυτό που θεωρεί σωστό και σύμφωνο με το ανθρωπιστικό και το διεθνές δίκαιο», απάντησε ο Κουέρπο.
Ο Σάντσεθ, πάντως, ξεκαθάρισε ότι η αντίθεσή του στην επίθεση δεν συνιστά στήριξη του καθεστώτος της Τεχεράνης, το οποίο χαρακτήρισε «μισαλλόδοξο», τονίζοντας πως ένας πόλεμος χωρίς έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του αμερικανικού Κογκρέσου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός.
«Πρέπει να αντιταχθούμε σε έναν πόλεμο χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Κογκρέσου των ΗΠΑ», δήλωσε την Κυριακή.
«Στα σχοινιά» ενόψει εκλογών
Ο Πάμπλο Σιμόν, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Carlos III της Μαδρίτης, σημείωσε ότι η διεθνής αναμέτρηση του Σάντσεθ σχετικά με τη νομιμότητα του πολέμου του Τραμπ θα μπορούσε να τον βοηθήσει να ανακτήσει μέρος του πολιτικού του κεφαλαίου πριν από τις εθνικές εκλογές που πρέπει να διεξαχθούν μέχρι τον Ιούλιο του επόμενου έτους.
«Ο Σάντσεθ επιλέγει αυτή την ιδεαλιστική προσπάθεια, η οποία τοποθετεί τον εαυτό του ως φάρο πολυμερισμού και ευρωπαϊσμού σε μια περίοδο χαμηλής δημοτικότητας. Μένει να φανεί αν οι ψηφοφόροι θα το πιστέψουν», σημείωσε.
Ο Τραμπ, πάντως, ήταν καυστικός: «Η Ισπανία έχει υπέροχους ανθρώπους, αλλά όχι καλή ηγεσία», σχολίασε, κλιμακώνοντας μια αντιπαράθεση που απειλεί να εξελιχθεί σε ανοιχτή διπλωματική και εμπορική κρίση μεταξύ Μαδρίτης και Ουάσιγκτον.
Νέο ηχηρό μήνυμα Σάντσεθ προς Τραμπ – «Δεν μπορείς να παίζεις ρώσικη ρουλέτα με την τύχη εκατομμύριων»
Μάλιστα, ο Σάντσεθ επέμεινε σήμερα στην αντίθεσή του στην επίθεση στο Ιράν , προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση θέτει σε κίνδυνο εκατομμύρια ζωές, περιγράφοντας την κατάσταση ως «ρώσικη ρουλέτα».
Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του προς τους ισπανούς πολίτες, ο Σάντσεθ τόνισε: «Με αυτό τον τρόπο ξεκινούν οι μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας … Δεν μπορείς να παίζεις ρώσικη ρουλέτα με την τύχη εκατομμυρίων».
Ο Σάντσεθ πρόσθεσε ότι ο κόσμος δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματά του με συγκρούσεις και βόμβες.
«Η θέση της ισπανικής κυβέρνησης μπορεί να συνοψισθεί σε τρεις λέξεις: Όχι στον πόλεμο», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η θέση αυτή δεν είναι προσποιητή και έχει συνοχή.
«Δεν θα είμαστε συνένοχοι σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο ή αντίθετο στις αξίες και τα συμφέροντά μας απλά και μόνο για να αποφύγουμε τα αντίποινα από κάποιον», δήλωσε ο Σάντσεθ, προφανώς σε μια αναφορά τις εμπορικές απειλές του Τραμπ.
Ο Σάντσεθ τόνισε τις αρνητικές παράπλευρες συνέπειες από τον πόλεμο στο Ιράκ, από την αύξηση της τρομοκρατίας των τζιχαντιστών έως το άλμα στις τιμές ενέργειας, για να υποστηρίξει ότι οι συνέπειες αυτής της επίθεσης στο Ιράν είναι ασαφείς και αυτή δεν θα οδηγήσει σε μια πιο δίκαιη διεθνή τάξη.
ieidiseis.gr
