Οι Ντόναλντ Τραμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι μετά τη συνάντησή τους στο Mar-a-Lago στο Παλμ Μπιτς, στη Φλόριντα, έκαναν λόγο για «σημαντική πρόοδο» στις συνομιλίες για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, παρουσιάζοντας μάλιστα και ποσοστά επί της συμφωνίας. «Το 95% έχει κλείσει», υποστήριξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Ωστόσο η πραγματικότητα είναι πως το 5% που απομένει ήταν και παραμένει το πιο δύσκολο.
Παρά τις φιλοφρονήσεις που αντάλλαξαν οι δύο πρόεδροι, υπήρξε μικρή απτή πρόοδος. Βασικό «αγκάθι» το εδαφικό: Το σχέδιο προβλέπει την παραχώρηση των εδαφών που έχουν καταληφθεί από το ρωσικό στρατό, αλλά και ένα μέρος του Ντονμπάς (Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ) που ακόμη παραμένει υπό τον έλεγχο των Ουκρανών. Υπενθυμίζεται πως η Ρωσία ελέγχει σχεδόν το 90% του Ντονμπάς και το 20% της συνολικής ουκρανικής επικράτειας.
Το Κίεβο παρά τις πιέσεις – σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο – συνεχίζει να απορρίπτει το ενδεχόμενο παραχώρησης εδαφών στους Ρώσους, όπως προβλέπει το σχέδιο των ΗΠΑ. Ωστόσο η Μόσχα (αλλά και η Ουάσιγκτον) διαμηνύει πως εάν η ουκρανική ηγεσία θέλει ειρήνη τότε θα πρέπει να δώσει ολόκληρο το Ντονμπάς, διαφορετικά θα χάσει κι άλλα εδάφη.
Το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας
Επίσημα μετά τη συνάντηση με τον Ζελένσκι, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως υπήρξε σημαντική πρόοδος για τον τερματισμό του πολέμου, αποφεύγοντας τις πολλές λεπτομέρειες. Από την πλευρά του ο Ουκρανός πρόεδρος – παραβλέποντας το εδαφικό – επέμεινε στο θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας, υποστηρίζοντας πως αυτές θα πρέπει να είναι μακροπρόθεσμες. Προσδιόρισε μάλιστα και το χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με όσα είπε στους δημοσιογράφους, η Ουάσιγκτον προσφέρει εγγυήσεις ασφαλείας 15ετίες, ωστόσο το Κίεβο ζητάει μια διάρκεια 30, 40 ή και 50 χρόνων. «Το είπα στον Τραμπ και είπε πως θα το σκεφτεί», δήλωσε ο Ζελένσκι. Ερωτηθείς τι ακριβώς προσέφεραν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία ως εγγυήσεις ασφάλειας, ο Τραμπ είπε ότι θέλει να «συνεργαστεί με την Ευρώπη», η οποία θα «αναλάβει μεγάλο μέρος» αυτού του ρόλου.
Επικοινωνία με Ευρωπαίους και Πούτιν
Σημειώνεται πως μετά τη συνάντηση στο Mar-a-Lago, οι πρόεδροι των ΗΠΑ και της Ουκρανίας μίλησαν και με Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου σερ Κιρ Στάρμερ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, όπως πρόσθεσε ο Τραμπ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν «χαιρέτισε» την «καλή πρόοδο» που σημειώθηκε στις συνομιλίες. «Η Ευρώπη είναι έτοιμη να συνεχίσει να εργάζεται με την Ουκρανία και τους εταίρους μας στις ΗΠΑ για να παγιώσει αυτή την πρόοδο», είπε, προσθέτοντας ότι «καθοριστικής σημασίας για αυτή την προσπάθεια είναι να υπάρχουν από την πρώτη ημέρα ακλόνητες εγγυήσεις ασφάλειας».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε επίσης ότι είχε μια «καλή και πολύ παραγωγική» τηλεφωνική συνομιλία διάρκειας άνω των δύο ωρών με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν πριν από τη συνάντησή του με τον Ζελένσκι. Μετά τη συνάντηση με τον Ζελένσκι, ο Τραμπ επαίνεσε τον Πούτιν, λέγοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος «θέλει να δει την Ουκρανία να πετυχαίνει», μια αναφορά που προκάλεσε αμηχανία στον Ουκρανό Πρόεδρο, ο οποίος σήκωσε τους ώμους και χαμογέλασε.
Δημοψήφισμα για το εδαφικό θέλει ο Ζελένσκι
Μιλώντας για τα «ακανθώδη» ζητήματα που παραμένουν, ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε ότι «η λέξη συμφωνία είναι πολύ δυνατή, αλλά πλησιάζουμε». Αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε διαφωνίες γύρω από το «εδαφικό», υπαινισσόμενος το βαθύ χάσμα μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Όπως είπε το ζήτημα μιας πιθανής «αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης», ή «οικονομικής ζώνης» όπως την αποκαλεί ο Ζελένσκι τις τελευταίες εβδομάδες, στην περιοχή του Ντονμπάς παραμένει «άλυτο».
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι θα συμφωνούσε να αποσύρει στρατεύματα για τη δημιουργία μιας οικονομικής ζώνης, εφόσον το ίδιο έκαναν και οι ρωσικές δυνάμεις, και με την προϋπόθεση ότι το έδαφος θα παρέμενε επίσημα μέρος της Ουκρανίας και θα επιτηρούνταν από διεθνή ειρηνευτική δύναμη. Συμφώνησε ότι πρόκειται για «δύσκολο ζήτημα» και είπε ότι οποιεσδήποτε εδαφικές παραχωρήσεις θα απαιτούσαν δημοψήφισμα στην Ουκρανία. «Φυσικά, η κοινωνία μας πρέπει να αποφασίσει και να ψηφίσει, γιατί είναι η δική της γη, όχι η γη ενός ανθρώπου, είναι η γη του έθνους μας», είπε ο Ζελένσκι.
Στο τραπέζι και ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια
Πρόσθεσε ότι ο Πούτιν είναι ανοιχτός στο να συνεργαστεί με το Κίεβο στο αμφιλεγόμενο ζήτημα του ποιος θα ελέγχει τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια —τον μεγαλύτερο στην Ευρώπη— στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν σήμερα το εργοστάσιο στη νοτιοανατολική Ουκρανία. «Το συζητήσαμε, είναι σε καλή κατάσταση και μπορεί να επαναλειτουργήσει άμεσα. Ο Πούτιν συνεργάζεται με την Ουκρανία για να ανοίξει», είπε ο Τραμπ. «Αυτό είναι ένα μεγάλο βήμα, όταν δεν βομβαρδίζει αυτό το εργοστάσιο».
Ο Ζελένσκι είπε σε Ευρωπαίους ηγέτες, σε τηλεφωνική επικοινωνία το Σάββατο, ότι δεν περίμενε η Ρωσία να εγκαταλείψει τις αδιάλλακτες απαιτήσεις της ή να συμφωνήσει στο προτεινόμενο από την Ουκρανία σχέδιο, αλλά ήθελε οι ΗΠΑ να μετατοπίσουν το βάρος τους στην άσκηση πίεσης προς τη Ρωσία, σύμφωνα με δύο άτομα που ενημερώθηκαν για την κλήση.
Τελεσίγραφο από Μόσχα σε Κίεβο
Σχολιάζοντας τη συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι και τα όσα ειπώθηκαν μετά από αυτήν, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δίκιο όταν λέει ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία βρίσκονται στην τελική τους φάση. Ωστόσο ξεκαθάρισε ότι τα δεδομένα είναι συγκεκριμένα: Το Κίεβο αν θέλει ειρήνη θα πρέπει να αποδεχτεί την παραχώρηση εδαφών, διαφορετικά θα χάσει περισσότερα.
Σε κάθε περίπτωση τόνισε ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη ενημερώσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τις λεπτομέρειες των τελευταίων συνομιλιών του με τον Ζελένσκι, κάτι που οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να γίνει σύντομα. «Θα έχουν σύντομα και νέα τηλεφωνική επικοινωνία», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αντίθετα ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου ξεκαθάρισε ότι δεν συζητείται τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι.
Ο Ντμίτρι Πεσκόφ αρνήθηκε να σχολιάσει την ιδέα μιας ελεύθερης οικονομικής ζώνης στο Ντονμπάς ή τα σχέδιο για το μέλλον του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, ο οποίος βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο, λέγοντας ότι το Κρεμλίνο θεωρεί ακατάλληλο να τοποθετηθεί επί των θεμάτων αυτών. Εξάλλου η Μόσχα έχει διαμηνύσει πως το περιεχόμενο των συνομιλιών δεν μπορεί να συζητείται δημόσια και για αυτό έχει κατηγορήσει επανειλημμένα το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους για «διπλωματία του μεγαφώνου».
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του συμβούλου του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ σχετικά με την απόφαση που καλείται να λάβει το Κίεβο για το Ντονμπάς, ο Πεσκόφ είπε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά της από τις περιοχές που εξακολουθεί να ελέγχει. «Μιλάμε για την απόσυρση των ένοπλων δυνάμεων του καθεστώτος από το Ντονμπάς», δήλωσε. Όταν ρωτήθηκε αν αυτό ισχύει και για τις περιοχές της Ζαπορίζια και της Χερσώνας, αρνήθηκε να συζητήσει λεπτομέρειες.
Η σκληρή αλήθεια για το Κίεβο – «Ο αδύναμος ποτέ δεν υπαγορεύει τους όρους»
Η κλεψύδρα για το Κίεβο αδειάζει και οι επιλογές για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαίνεται πως εξαντλούνται. Ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίες πληροφοριών της Ουκρανίας, Κυρίλο Μπουντάνοφ, παρουσίασε αυτό το αδιέξοδο χωρίς «εξωραϊσμούς». Η Ουκρανία, είπε, θα πρέπει να εμπλακεί σε συνομιλίες με τη Μόσχα.
«Αυτό είναι αναπόφευκτο», τόνισε και παρουσίασε τη σκληρή αλήθεια για τη θέση του Κιέβου. «Καμία πιο αδύναμη πλευρά δεν υπαγόρευσε ποτέ τους όρους σε κανέναν – και δεν θα το κάνει τώρα», σημείωσε, διερωτώμενος σε ποιον τομέα θα μπορούσε η Ουκρανία να θεωρεί πως υπερέχει έναντι της Ρωσίας.
ieidiseis.gr
