Αναμφίβολα ένα από τα πιο σαγηνευτικά και ρομαντικά λουλούδια είναι η τουλίπα. Τη συναντάμε σε σχεδόν σε όλα τα χρώματα που μπορούμε να βρούμε στη φύση και σε όλα τα μέρη της Ελλάδας ( μην ξεχνάμε άλλωστε πως η μαύρη τουλίπα ήταν το έμβλημα του Βυζαντίου και πολλές τουλίπες εμφανίζονται σε βυζαντινές εικόνες). Ανθίζουν κυρίως την άνοιξη, μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου... και ναι σκέφτομαι ακριβώς ό,τι σκέφτεστε:

Ποιος μπορεί να περιμένει τόσο πολύ για να θαυμάσει ένα τόσο μοναδικό λουλούδι. Και να που η τουλίπα αποδεικνύεται το ιδανικό λουλούδι για ..."προπόνηση" ή όπως λένε και οι ειδικοί για "φορτσάρισμα"!
Τι είναι το φορτσάρισμα;
Είναι η τεχνική κατά την οποία μαθαίνουμε στους βολβούς να μεγαλώσουν και να ανθίσουν σε εσωτερικό και ελεγχόμενο περιβάλλον γρηγορότερα από ό,τι στη φύση.
Αν λάβουμε υπόψη πως στην Ελλάδα οι τουλίπες φυτεύονται υπαίθρια ή σε θερμοκήπια από το Νοέμβριο έως το Μάρτιο και η παραγωγή είναι έτοιμη για πώληση από τον Δεκέμβριο έως τον Απρίλιο, καταλαβαίνετε πως οι 8 με 10 εβδομάδες φορτσαρίσματος που θα χρειαστούμε για να ανθίσουν μας επιτρέπει να έχουμε τουλίπες στον κήπο μας ή στο μπαλκόνι μας σχεδόν όλο το χρόνο.
Τι θα χρειαστούμε:
Πρώτα από όλα εφοδιαζόμαστε βολβούς σε ό,τι χρώματα θέλουμε, πήλινες γλάστρες (επιτρέπουν στους βολβούς μας να αναπνεύσουν καλύτερα από ό,τι οι πλαστικές), ελαφρύ χώμα και ένα ποτιστήρι.
Αν δεν είμαστε σίγουροι τι βολβούς να διαλέξουμε, ας ρωτήσουμε το γεωπόνο μας. Συνήθως για φορτσάρισμα προτιμούμε τις νάνες ποικιλίες γιατί ανταποκρίνονται άριστα σε εσωτερικό περιβάλλον. Επίσης καλό θα ήταν να προτιμήσουμε τους μεγάλους και σκληρούς βολβούς. Κι αφού επιστρέψουμε σπίτι χαρούμενοι και ενθουσιασμένοι τους διατηρούμε σε δροσερό μέρος μέχρι να είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε την κηπουρική μας.
Η διαδικασία:
Αν έχουμε αγοράσει μεγάλη ποικιλία από βολβούς, τους χωρίζουμε έτσι ώστε οι νάνες τουλίπες να φυτευτούν σε ρηχές γλάστρες και οι ψηλές σε πιο βαθιές. Γεμίζουμε σχεδόν μέχρι τη μέση τη γλάστρα μας μόνο με ελαφρύ χώμα. Αποφεύγουμε το χώμα από τον κήπο μας γιατί περιέχει επιβλαβή στοιχεία για τους ευαίσθητους βολβούς. Φυτεύουμε όσους βολβούς θέλουμε κοντά -κοντά, αλλά χωρίς να ακουμπούν μεταξύ τους. Προσθέτουμε κι άλλο χώμα φροντίζοντας ο βολβός να είναι καλά καλυμμένος και η μύτη να εξέχει ελαφρώς. Ένα μυστικό: οι μυτούλες δεν θα πρέπει να εξέχουν από το χείλος της γλάστρας γιατί μετά το φυτό δεν θα μπορεί να στηρίζεται αρκετά. Αν ετοιμάσουμε πολλές γλάστρες, μια καλή ιδέα είναι να κολλήσουμε πάνω τους ταμπελάκια με την ημερομηνία φύτευσης.
Αφού τελειώσουμε και με την καταγραφή, ψύχουμε τους βολβούς. Θα θυμάστε πως συχνά το κάνουμε αυτό με όλους τους βολβούς ανθοφορίας για συντήρηση. Η τουλίπα είναι ένα από τα λουλούδια που χρειάζεται πολύ κρύο για να ευδοκιμήσει και να ανθοφορήσει. Στη φύση αυτό γίνεται αυτόματα όλο το Φθινόπωρο και Χειμώνα. Στα σπίτια μας θα πρέπει εμείς οι ίδιοι να δημιουργήσουμε χειμερινές συνθήκες. Αυτό γίνεται εύκολα ή σε κάποιο υπόγειο ή σε μια σκοτεινή και ανήλια μεριά του κήπου/μπαλκονιού ή ακόμα και στο ψυγείο. Η θερμοκρασία του χώρου δεν θα πρέπει να ξεπερνά τους 10 °C. Στην Ελλάδα, ειδικά σε τόπους με γλυκό κλίμα όπως το δικό μας, μπορούμε να τους αφήσουμε και έξω, αρκεί η θερμοκρασία να μην πέφτει κάτω από το 0. Αν επιλέξουμε τη λύση του ψυγείου, θυμίζω : μακριά από φρούτα και λαχανικά! Το αιθυλένιο που περιέχουν και εκπέμπουν τα φρούτα και τα λαχανικά θα προκαλέσει την πρόωση γήρανση των βολβών πριν προλάβουν να ανθίσουν.
Μετά το στάδιο της ψύξης αρχίζει η διαδικασία της συντήρησης. Οι βολβοί μας πρέπει να είναι πάντα καλά ποτισμένοι για να αναπτυχθούν γεροί. Το πότε θα είναι έτοιμοι για το "φορτσάρισμα" εξαρτάται από δυο κυρίως παράγοντες: από την ποικιλία και το πότε τους φυτέψαμε. Συνήθως μετά την όγδοη εβδομάδα, κι αν η φύτευση έγινε χειμώνα, θα παρατηρήσετε ικανοποιημένοι πως μικρά βλασταράκια ξεπετιούνται από το βολβό. Ταυτόχρονα το φυτό μας έχει αρχίσει να αναπτύσσει μικρά ριζώματα. Κάποια φυτά είναι πιο αργά. Μερικά χρειάζονται μέχρι και 16 εβδομάδες να βγάλουν ριζούλες. Όπως και να 'χει, ήρθε η ώρα του "φορτσαρίσματος"!
Τι είναι το φορτσάρισμα; Στην ουσία, μια διαδικασία.... απόψυξης. Μετά το Χειμώνα πάντα έρχεται η Άνοιξη. Αυτό θα κάνουμε κι εμείς. Θα φέρουμε την Άνοιξη στα φυτά μας. Μεταφέρουμε όλες τις γλάστρες με τις τουλίπες μας σε περιβάλλον με θερμοκρασία αρχής Άνοιξης, περίπου 17-19 °C. Επίσης, επειδή τα φυτά είχαν συνηθίσει στο σκοτάδι δεν τα εκθέτουμε σε άμεσο φωτισμό αμέσως. Για δυο εβδομάδες περίπου τα φυλάμε σε μέρος με έμμεσο φωτισμό, στη θερμοκρασία που είπαμε. Η "απόψυξη" πρέπει να γίνει ομαλά γιατί το φυτό θα γεράσει πρόωρα. Είπαμε εξάλλου, φορτσάρισμα, όχι ντοπάρισμα!
Μετά τις δυο εβδομάδες οι τουλίπες έχουν αρχίσει να ορθώνουν καμαρωτές ανάστημα. Τα πιο γερά φυτά ίσως ξεπερνούν σε ύψος και τα 5 εκατοστά. Είναι ώρα να μεταφέρουμε τις γλάστρες σε συνθήκες Απριλίου. Ο ήλιος μαζί με μια μέση θερμοκρασία 20 βαθμών κατά τη διάρκεια της μέρας, θα βοηθήσουν τις τουλίπες να ανθίσουν σε λίγες μόνο μέρες. Μην φοβηθείτε την παγωνιά της νύχτας. Είπαμε, η τουλίπα χρειάζεται το κρύο να μεγαλώσει και να διατηρηθεί. Μόνο αν η θερμοκρασία τη νύχτα πέσει κάτω από τους 10-11 βαθμούς θα πρέπει να προφυλάξουμε τις γλάστρες μας.
Μερικές συμβουλές για το τέλος.
Έχουμε ξαναπεί πως εκτός από το παιδί και το σκυλί μας και τα φυτά μας είναι όπως τα μάθουμε. Μια τουλίπα που προορίζεται για εσωτερικό χώρο ( δεν την έχουμε εκθέσει σε εξωτερικό περιβάλλον καθόλου) δεν μπορεί να επιζήσει σε μπαλκόνι ή κήπο. Το ίδιο συμβαίνει και με ένα φυτό που προπονήθηκε να ζήσει έξω. Μέσα στο σπίτι θα μαραθεί γρήγορα.
Όταν η τουλίπα μας κλείσει τον κύκλο ανθοφορίας της, για να δυναμώσουμε το φυτό, κόβουμε τα λουλούδια και αφήνουμε τα φύλλα να μαραθούν φυσικά.
Και τέλος κάτι που δοκιμάζω κάθε χρόνο με τους βολβούς μου. Επειδή λατρεύω τα φυτά με βολβούς αλλά δυστυχώς δεν έχω επαρκή χώρο ψύξης για όλες τις γλάστρες που θέλω να φυτέψω, ψύχω από πριν τους βολβούς. Σε χαρτοσακούλες μανάβικου χωρίζω βολβούς ανά φυτό και χρώμα και τους φυλάω στο ψυγείο για 5-6 εβδομάδες. Πάντα μακριά από το φονικό αιθυλένιο! Μετά η διαδικασία είναι η εξής: τους φυτεύω όπως είπαμε και πιο πάνω και τους φυλάω σε συνθήκες ανοιξιάτικης νύχτας: σε σκοτεινό μέρος με θερμοκρασία μέχρι 15 °C για περίπου 5 εβδομάδες.
Καλή επιτυχία!