Γράφει ο Πρεσβ. Νικόλαος Κατσηδήμας
Μέσα στην πανευφρόσυνη περίοδο της Αναστάσεως, με ξεχωριστή λαμπρότητα, μεγαλοπρέπεια καθώς επίσης και με θρησκευτική ευλάβεια, όπως άλλωστε αρμόζει στην Υπεραγία Θεοτόκο την Παναγία μας, την μητέρα του Αναστάντος Χριστού αλλά και όλων μας, η οποία έφερε τον Ιησού στον κόσμο και έτσι άνοιξαν οι κλειστές πύλες του Παραδείσου, εορτάστηκε την Τρίτη της Λαμπρής 18 Απριλίου ε.έ., η Σύναξη της «Παναγίας της Καθολικής», για την ανάμνηση του θαύματος στην πόλη της Γαστούνης, ενώ αναβίωσε για μία ακόμη χρονιά και το «κάψιμο του αράπη», ένα έθιμο που κρατά από πολύ παλιά.
Σύμφωνα με τον θρύλο την Δευτέρα του Πάσχα του 1767, εορτή της Παναγίας μας και ξημερώνοντας η Τρίτη του Πάσχα αναμενόταν μεγάλο κακό σαν εκδίκηση στους ραγιάδες που άρχισαν να επαναστατούν κατά των Οθωμανών κατακτητών. Ο Πασάς της περιοχής θέλοντας να τιμωρήσει τους Έλληνες για την ανυπακοή τους. έστειλε έναν «αράπη» με την εντολή να καταστρέψει την Ιερή Εικόνα της Παναγίας στην Καθολική της Γαστούνης. Όμως καθώς ετοιμαζόταν να της φέρει το πρώτο χτύπημα, εξαφανίσθηκε. Το περιστατικό αυτό γέμισε τρόμο και αγωνία τους υπόδουλους Έλληνες και κατοίκους της Γαστούνης, καθώς πίστευαν ότι η οργή του Πασά θα ξεσπάσει επάνω τους. Έτσι όλοι οι Χριστιανοί της περιοχής ξενύχτησαν, προσευχόμενοι.
Το επόμενο πρωί, ο «Αράπης» βρέθηκε αναίσθητος στα σκαλιά της Εκκλησίας, ενώ στα χέρια του κρατούσε ένα κλαδί φοίνικα. Όταν συνήλθε, διηγήθηκε μία ιστορία που έκανε όλους να μιλήσουν για θαύμα. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο Τούρκος στρατιώτης, μόλις πήγε να





















































