γράφει ο πρ. Νικόλαος Κατσηδήμας
Αγαπητοί μας Χριστιανοί, η περίοδος του Δεκαπενταυγούστου αποτελεί μία από τις πλέον κατανυκτικές και αγαπητές περιόδους του Εκκλησιαστικού έτους. Από την 1η έως και τη 14η Αυγούστου, η Αγία μας Ορθόδοξη Εκκλησία, προετοιμάζει πνευματικά τους πιστούς για τη μεγάλη Θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως και της εις Ουρανούς Μεταστάσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου. Οι ημέρες αυτές δεν αποτελούν απλώς μία περίοδο αναμονής μιας μεγάλης εορτής. Είναι ημέρες Νηστείας, Προσευχής, Μετανοίας, Περισυλλογής και Πνευματικής ανανεώσεως. Ο κάθε Χριστιανός καλείται να περιορίσει όχι μόνο τις υλικές απολαύσεις, αλλά κυρίως τα πάθη, την κατάκριση, τον θυμό, τη φιλαυτία και καθετί που τον απομακρύνει από τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
Η Ιερή περίοδος του Δεκαπενταυγούστου αποτελεί μία Πνευματική πορεία προς τον ΘεομητορικόΤάφο και όχι μία απλή εξωτερική εορταστική προετοιμασία. Είναι πρόσκληση σε νηστεία, μετάνοια, ειλικρινή εξομολόγηση, συμμετοχή στη Θεία Κοινωνία και γενικότερα σε ουσιαστική μυστηριακή ζωή όπως προαναφέρθηκε παραπάνω. Και όχι συμμετοχή σε χορούς, πανηγύρια κ.λ.π. Ο κάθε άνθρωπος και πιστός Χριστιανός λοιπόν καλείται να καθαρίσει την καρδιά του, να συμφιλιωθεί με τον Θεό και τον συνάνθρωπο και να βαδίσει με Προσευχή προς τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Δυστυχώς, στη σημερινή εποχή, ακόμη και πολλοί Χριστιανοί μας έχουν παραθεωρήσει αυτό το βαθύτερο Πνευματικό νόημα και αντιμετωπίζουν τις ημέρες αυτές κυρίως ως περίοδο Πανηγύρεων, χορών, διασκεδάσεων και κοσμικών εκδηλώσεων. Οι Κοινωνικές και Πολιτιστικές εκδηλώσεις δεν είναι από μόνες τους κατακριτέες, δεν πρέπει όμως να επισκιάζουν τη Νηστεία, την Προσευχή και τη Λατρευτική ζωή της Αγίας μας Εκκλησίας. Ο Δεκαπενταύγουστος δεν είναι μόνο μία εξωτερική γιορτή, αλλά κυρίως μία εσωτερική πορεία μεταμορφώσεως και επιστροφής στον Χριστό, με οδηγό και πρέσβειρα την Παναγία μας. Στο κέντρο αυτής της Ιερής πορείας βρίσκεται η Υπεραγία Θεοτόκος. Η Μητέρα του Κυρίου γίνεται για όλους μας Μητέρα παρηγοριάς, ελπίδας και προστασίας. Δεν αντικαθιστά τον Χριστό ούτε λατρεύεται ως θεότητα. Την τιμούμε ως Θεοτόκο και την παρακαλούμε να πρεσβεύει προς τον Υιό και Θεό της για τις ανάγκες, τις θλίψεις και τις δοκιμασίες μας.
ΟΙ ΙΕΡΕΣ ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΙΣ ΤΑ ΔΕΙΛΙΝΑ ΤΟΥ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΥ:
Κατά τα δειλινά του Δεκαπενταυγούστου, από την 1η έως και τη 13η Αυγούστου, σύμφωνα πάντοτε με την προβλεπόμενη Εκκλησιαστική τάξη, οι πιστοί προσέρχονται στους Ιερούς Ναούς για να συμμετάσχουν στις Ιερές Παρακλήσεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Η λέξη «Παράκληση»,εκφράζει συγχρόνως την ικεσία και την παρηγοριά. Παρακαλούμε την Παναγία να μεσιτεύσει για εμάς και μέσα από την Προσευχή της Εκκλησίας, δεχόμαστε δύναμη, ανακούφιση και ελπίδα. Οι Παρακλητικοί Κανόνες αποτελούν εκκλησιαστική προσευχή για τους ασθενείς, τους πάσχοντες, τους ξενιτεμένους, τους θλιβομένους και γενικότερα για κάθε άνθρωπο που βρίσκεται σε ανάγκη. Δεν καταφεύγουμε στην Παναγία μόνο όταν αντιμετωπίζουμε κάποια δυσκολία. Προσερχόμαστε και για να την ευχαριστήσουμε, να διδαχθούμε από την υπακοή, την ταπείνωση και την καθαρότητά της και να ζητήσουμε να μας οδηγήσει πλησιέστερα στον Χριστό. Μέσα στους κατανυκτικούς ύμνους ακούμε τον ανθρώπινο πόνο να μετατρέπεται σε Προσευχή: «Πολλαίς συνεχόμενος πειρασμοίς,
προς σε καταφεύγω, σωτηρίαν επιζητών». Ο πιστός δεν κρύβει τον φόβο, τη θλίψη ή την ασθένειά του. Τα εναποθέτει με εμπιστοσύνη ενώπιον του Θεού και ζητεί τη μητρική πρεσβεία της Θεοτόκου.
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ:
Κατά την περίοδο αυτή ψάλλονται εναλλάξ δύο Παρακλητικοί Κανόνες: ο Μικρός και ο Μεγάλος Παρακλητικός Κανόνας προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Ονομάζονται «Μικρός» και «Μεγάλος» όχι επειδή η μία προσευχή έχει μικρότερη πνευματική αξία από την άλλη, αλλά εξαιτίας της διαφορετικής εκτάσεως, του ύφους και της υμνογραφικής τους διαμορφώσεως. Και οι δύο Κανόνες έχουν κοινό σκοπό: να στρέψουν την καρδιά μας προς τον Χριστό, διά των πρεσβειών της Παναγίας, και να μας διδάξουν ότι ο πόνος, όταν προσφέρεται στον Θεό με πίστη και ταπείνωση, μπορεί να γίνει δρόμος πνευματικής ωριμότητας και σωτηρίας. Παρακλήσεις τελούνται κατ’ επανάληψη αυτές τις ημέρες, επειδή η Εκκλησία γνωρίζει ότι ο άνθρωπος έχει ανάγκη από συνεχή προσευχή. Μία μόνο προσευχή δεν εξαντλεί τη σχέση μας με τον Θεό. Κάθε δειλινό καλούμαστε να αφήσουμε για λίγο τις φροντίδες της καθημερινότητας και να εισέλθουμε στον Ναό, μεταφέροντας μαζί μας τις ανάγκες, τους πόνους και τις αγωνίες ολόκληρου του κόσμου.
Η ΜΝΗΜΟΝΕΥΣΗ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡ ΥΓΕΙΑΣ:
Ιδιαίτερη θέση στις Ιερές Παρακλήσεις έχει η μνημόνευση των ονομάτων των ζώντων υπέρ υγείας, φωτισμού, ενισχύσεως και σωτηρίας. Οι Πιστοί παραδίδουν με ευλάβεια τα ονόματα των συγγενών, των φίλων και κάθε ανθρώπου που έχει ανάγκη από τη βοήθεια του Θεού. Τα ονόματα αναγιγνώσκονται από τον Ιερέα ενώπιον της ιερής εικόνας της Θεοτόκου, ώστε ολόκληρη η εκκλησιαστική σύναξη να προσευχηθεί γι’ αυτούς. Η Μνημόνευση δεν αποτελεί μία μαγική πράξη ούτε μία αυτόματη εξασφάλιση της σωματικής θεραπείας. Είναι πράξη αγάπης, πίστεως και εκκλησιαστικής κοινωνίας. Φανερώνει ότι κανείς δεν πρέπει να μένει μόνος στον πόνο του και ότι όλοι αποτελούμε μέλη του ενός Σώματος του Χριστού. Όταν γράφουμε ένα όνομα, δεν παραδίδουμε απλώς ένα χαρτί. Εμπιστευόμαστε έναν συγκεκριμένο άνθρωπο στην αγάπη και στο έλεος του Θεού. Προσευχόμαστε για τη σωματική του υγεία, αλλά συγχρόνως και για την ψυχική του ενίσχυση, τον φωτισμό, την ειρήνη, τη μετάνοια και τη σωτηρία του. Η Προσευχή της Εκκλησίας δεν καταργεί την ιατρική φροντίδα ούτε αντικαθιστά την ανθρώπινη προσπάθεια. Τις συνοδεύει και τις ενισχύει, ζητώντας από τον Θεό να χαρίσει υπομονή στον ασθενή, φωτισμό στους ιατρούς, δύναμη στους συγγενείς και, κυρίως, εμπιστοσύνη στο άγιο θέλημά Του. Η Μνημόνευση των ονομάτων μάς βοηθά ακόμη να εξέλθουμε από τον ατομισμό μας. Δεν προσευχόμαστε μόνο για τον εαυτό μας, αλλά και για τους γονείς, τα παιδιά, τους ασθενείς, τους μοναχικούς, τους θλιμμένους, τους ταξιδιώτες, τους εργαζομένους, τους νέους, τους ηλικιωμένους και για κάθε δοκιμαζόμενο άνθρωπο.
ΕΝΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΕΥΛΑΒΙΚΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ!
Κάθε δειλινό του Δεκαπενταυγούστου ο Ναός γίνεται λιμάνι πνευματικό. Μέσα στην ησυχία του εσπερινού, στο φως των κανδηλιών και στους ύμνους της Παρακλήσεως, οι πιστοί καταθέτουν ενώπιον της Παναγίας τους πόνους, τους φόβους, τις ασθένειες, τις οικογενειακές δυσκολίες και τις αγωνίες τους. Η Παναγία δεν μας υπόσχεται μία ζωή χωρίς σταυρό. Μας δείχνει όμως πώς να στεκόμαστε κάτω από τον Σταυρό με πίστη, υπομονή και ελπίδα. Μας διδάσκει να λέμε και εμείς με εμπιστοσύνη προς τον Θεό: «Γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Ας μην αφήσουμε, λοιπόν, την ιερή αυτή περίοδο να περάσει ως μία απλή εκκλησιαστική συνήθεια ή ως αφορμή μόνο για κοσμικές εκδηλώσεις και εξωτερικές πανηγύρεις. Ας συμμετέχουμε στις Ιερές Παρακλήσεις με μετάνοια, προσοχή και προσευχή. Ας προσερχόμαστε στο Μυστήριο της Εξομολογήσεως και στη Θεία Κοινωνία με την κατάλληλη πνευματική προετοιμασία. Ας προσφέρουμε τα ονόματα των προσφιλών μας προσώπων και ας ενώσουμε τη φωνή μας με τη φωνή ολόκληρης της Εκκλησίας: «Κάθε δειλινό του Δεκαπενταυγούστου προστρέχουμε στον Ναό Σου, Θεοτόκε, και Σε παρακαλούμε! Σκέπε, φύλαττε και ενίσχυε όλους όσοι με πίστη επικαλούνται τη μητρική Σου πρεσβεία». Είθε η Υπεραγία Θεοτόκος, η Μητέρα της Ζωής, να πρεσβεύει προς τον Υιό και Θεό της για την υγεία των ασθενών, την παρηγοριά των θλιβομένων, τον φωτισμό των νέων, την ενότητα των οικογενειών, την ειρήνη του κόσμου και τη σωτηρία όλων μας.Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς!
