γράφει ο πρ. Νικόλαος Κατσηδήμας
Η Αγία μας Εκκλησία τιμά αυτή την Κυριακή, με ιδιαίτερη ευλάβεια τους Αγίους και Θεοφόρους Πατέρες της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε στη Χαλκηδόνα το έτος 451 μ.Χ. Η Σύνοδος αυτή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην
Ιστορία της Εκκλησίας, διότι διατύπωσε με σαφήνεια και ακρίβεια την Ορθόδοξη διδασκαλία για το πρόσωπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Οι Άγιοι Πατέρες, φωτισμένοι από το Άγιο Πνεύμα, υπερασπίσθηκαν την αλήθεια ότι ο Χριστός είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, ένας και ο αυτός Υιός και Κύριος, γνωριζόμενος «ἐν δύο φύσεσιν, ἀσυγχύτως, ἀτρέπτως, ἀδιαιρέτως, ἀχωρίστως». Δηλαδή, η Θεία και η Ανθρώπινη φύση ενώνονται στο ένα πρόσωπο του Χριστού χωρίς σύγχυση, χωρίς αλλοίωση, χωρίς διαίρεση και χωρίς χωρισμό.
Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί μία απλή θεωρητική ή φιλοσοφική διατύπωση. Αγγίζει την ίδια την ουσία της σωτηρίας του ανθρώπου. Ο Χριστός, ως αληθινός Θεός, έχει τη δύναμη να σώζει, και ως αληθινός άνθρωπος προσλαμβάνει ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, την θεραπεύει, την αγιάζει και την οδηγεί στη θέωση. Όπως τονίζουν οι Πατέρες της Εκκλησίας, «το απρόσληπτο είναι και αθεράπευτο». Εάν ο Χριστός δεν ήταν αληθινός άνθρωπος, ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να σωθεί· και εάν δεν ήταν αληθινός Θεός, η σωτηρία δεν θα μπορούσε να είναι πλήρης και αιώνια.
Οι Πατέρες της Χαλκηδόνος δεν αγωνίσθηκαν για προσωπική προβολή ή ανθρώπινη δικαίωση. Αγωνίσθηκαν για να διαφυλάξουν ανόθευτη την πίστη της Εκκλησίας, την πίστη των Αποστόλων, των Μαρτύρων και των προηγουμένων Οικουμενικών Συνόδων. Με ταπείνωση, διάκριση, θεολογική ακρίβεια και ποιμαντική ευθύνη, έθεσαν όρια απέναντι στην πλάνη, όχι από μίσος προς τους πλανωμένους, αλλά από αγάπη προς την αλήθεια και τη σωτηρία των ανθρώπων.
Το Μήνυμα της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο και στη σημερινή εποχή. Ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά δυσκολεύεται να αποδεχθεί την ολόκληρη αλήθεια για τον Χριστό. Άλλοτε Τον περιορίζει σε έναν απλό διδάσκαλο ηθικής, άλλοτε σε έναν κοινωνικό επαναστάτη και άλλοτε σε μία αόριστη θρησκευτική μορφή. Η Εκκλησία όμως διακηρύσσει ότι ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας σπουδαίος άνθρωπος, αλλά ο σαρκωμένος Υιός και Λόγος του Θεού, ο Σωτήρας και Λυτρωτής του κόσμου.
Παράλληλα, η Χαλκηδόνα, μας διδάσκει να αποφεύγουμε τα άκρα, τις συγχύσεις και τις διαιρέσεις. Η ορθόδοξη πίστη δεν καταργεί ούτε συγχέει· ενώνει χωρίς να ισοπεδώνει και διακρίνει χωρίς να χωρίζει. Αυτό το πνεύμα είναι ιδιαίτερα αναγκαίο σήμερα, σε μία κοινωνία όπου κυριαρχούν η πόλωση, η σύγκρουση, η απολυτότητα και η αδυναμία ειρηνικής συνύπαρξης. Η αλήθεια της Εκκλησίας δεν είναι ιδεολογία, αλλά ζωή εν Χριστώ, ζωή αγάπης, ελευθερίας, ενότητας και κοινωνίας. Οι Άγιοι Πατέρες, μάς υπενθυμίζουν ακόμη ότι η αλήθεια δεν αλλάζει σύμφωνα με τις απαιτήσεις κάθε εποχής. Μπορεί να εκφράζεται με τρόπο κατανοητό και ποιμαντικό, δεν αλλοιώνεται όμως για να γίνει αρεστή. Σε μία εποχή σχετικισμού, όπου όλα παρουσιάζονται ως προσωρινά και υποκειμενικά, η Εκκλησία καλείται να μαρτυρεί με ταπείνωση αλλά και σταθερότητα ότι ο Χριστός είναι «ἡ ὁδός καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή».
Η εορτή των Αγίων Πατέρων της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου είναι, επομένως, πρόσκληση προς όλους μας να γνωρίσουμε βαθύτερα την πίστη μας, να την ζήσουμε αυθεντικά και να την μεταδώσουμε με αγάπη. Δεν αρκεί να τιμούμε τους Πατέρες με λόγια· χρειάζεται να μιμηθούμε το φρόνημά τους, την πίστη τους, την ταπείνωσή τους, την ενότητά τους και την αφοσίωσή τους στον Χριστό και στην Εκκλησία. Ας παρακαλούμε τους Αγίους Πατέρες, να πρεσβεύουν προς τον Κύριο, ώστε να παραμένουμε ακλόνητοι στην Ορθόδοξη πίστη, ενωμένοι στην αγάπη και σταθεροί στην αλήθεια, χωρίς φανατισμό αλλά και χωρίς συμβιβασμό, έχοντας πάντοτε ως κέντρο της ζωής μας τον Θεάνθρωπο Ιησού Χριστό, τον μόνο Σωτήρα και Λυτρωτή του κόσμου.Μπορώ να το διαμορφώσω και σε συντομότερη μορφή για ανάρτηση ή σε πιο επίσημο ύφος δελτίου εορτής.
