Γνωρίζουμε από τους αρχαίους Εκκλησιαστικούς Πατέρες και ιστορικούς, ότι η Αγία Ελένη το έτος 326 βρήκε τον Τάφο του Κυρίου και μαζί με τον Τίμιο Σταυρό Του, βρήκε και τους ήλους με τους οποίους ο Χριστός είχε καρφωθεί. Στο μέρος εκείνο του Τάφου του Χριστού, οι ευσεβείς Βασιλείς, Κωνσταντίνος και Ελένη, υιός και μητέρα, ανήγειραν τον Ναό της Αναστάσεως, ο οποίος εγκαινιάσθηκε το έτος 335.
Σύμφωνα με την παράδοση, αφού κατά την εύρεση του Τιμίoυ Σταυρού, τον προσκύνησαν η Αγία Ελένη και η Σύγκλητος, αξίωσε να τον προσκυνήσει και να τον δει και ο λαός.
Ο Πατριάρχης Μακάριος ύψωσε τον Τίμιο Σταυρό επάνω στον άμβωνα, ενώ ο λαός έψαλε "Κύριε ελέησον.’’
Η νέα Ύψωση του Σταυρού του Κυρίου, έγινε το έτος 628 από τον Αυτοκράτορα Ηράκλειο, όταν αυτός νίκησε τους Πέρσες και πήρε πίσω, μετά από 14 χρόνια απαγωγής, το Λείψανο του Τιμίου Σταυρού. Στίς 14 Σεπτεμβρίου ο Ηράκλειος ανυπόδητος [χωρίς τα αυτοκρατορικά υποδήματα] και ντυμένος τελείως απλά, με έναν τριμμένο χιτώνα, μπήκε με λιτανεία στο Ναό της Αναστάσεως, φέροντας στους ώ μ ο υ ς του τον Σταυρό του Κυρίου, τον οποίο ύψωσε εκ νέου επισήμως ο Πατριάρχης Ζαχαρίας, ενώ ο Ιερός κλήρος και ο ευσεβής λαός έψαλλαν:
Σώσον, Κύριε, τον λαόν σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου, νίκας τοις βασιλεύσι κατά βαρβάρων δωρούμενος και τον σόν φυλάττων, δια του Σταυρού σου πολίτευμα.
Έκτοτε η εορτή της Υψώσεως του Σταυρού καθιερώθηκε ως μία από τις Μεγάλες Δεσποτικές Εορτές, που τελείται στις 14 Σεπτεμβρίου.
Στην Αγία Εκκλησία μας κατά την ημέρα αυτή, η οποία «ίσα φέρει τη Μεγάλη Παρασκευή» και είναι ημέρα νηστείας, λαμβάνει χώρα η Τελετή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, τον οποίο προσκυνούμε οι Χριστιανοί και λαμβάνουμε από τον σεβαστό Ιερέα μας βασιλικό, ως ε υ λ ο γ ί α.[εις ανάμνησιν του βασιλικού που βρήκε η Αγία Ελένη στο Σταυρό πάνω στον οποίο καρφώθηκε ο Δημιουργός του Σύμπαντος κόσμου].
Ο Σταυρός του Χριστού, μέσα στο ασίγαστο και διαρκώς εκρηκτικό κύλισμα των αιώνων, αποτελεί την ορατή παρουσία της ανεξάντλητης αγάπης του Θεανθρώπου!
Κάτω από τον Ζ ω ο γ ό ν ο ίσκιο της Εσταυρωμένης ελπίδας και μέσα στον φ ω τ ο β ό λ ο ορίζοντα της Αναστημένης Ελευθερίας, διασώζεται η έντρομη ζωή του κόσμου όλου.
Στο σημαντικό αυτό κέντρο ζωής και ελευθερίας της Δημιουργίας, αποκαλύπτεται η ένταση της α γ ο ν ά τ ι σ τ η ς ελπίδας και η έκταση της α μ ό λ ε υ τ η ς αγάπης, σαν πολύτιμοι αγωγοί της σ ω τ η ρ ί α ς της Δημιουργίας!
Έρχεται ο Τίμιος Σταυρός, σ’ αυτήν την «έσχατη ώρα» του κόσμου, να ξυπνήσει τις ναρκωμένες μας ψυχές και οδηγείται στο Κέντρο της Εκκλησίας μας.
Έρχεται να ενεργοποιήσει τα νεκρωμένα αιμοφόρα αγγεία της πνευματικής μας αγωνίας, ν’ ανοίξει τις «κατάκλειστες» στρόφιγγες των στραγγισμένων καρδιών μας και να στείλει τον ζωντανό και ζωτικό χυμό της αγάπης Του στον αγαπημένο και ευλογημένο λαό Του!
Ο Σταυρός του Κυρίου δεν έχει καμία σχέση με την αγωνία, που συντρίβει. Με τον πόνο που τρομάζει. Την θλίψη που οδηγεί σε τρομακτικούς κλυδωνισμούς και αξεπέραστες περιπέτειες.
Είναι Σταυρός ελπίδας και χαράς!
Είναι «τονωτικό φάρμακο», «αντίδοτο του μη αποθανείν»!
Ο Άγιος Ειρηναίος διδάσκει: " Ο Σταυρός του Χριστού είναι το φοβερό υπερένδοξο μυστήριο, μυστήριο θριάμβου και αναστάσεως, χαράς και δόξας ,νίκης και αθανασίας, αγάπης και ζωής, ρίζα της σωτηρίας και Σημείο της Βασιλείας. Γιατί επάνω του δεν σταυρώθηκε ένας αθώος ή ένας άνθρωπος, αλλά ο Θεός και Κύριος, ο Ένας, ο Βασιλεύς της δόξης, μια πράξη που δεν λέγεται θάνατος, αλλά :
Α τ ε λ ε ύ τ η τ η ζ ω ή και α ύ ξ η σ η!
Σταυρός, ο φύλαξ πάσης της Οικουμένης!
Σταυρός, η ωραιότης της Εκκλησίας!
Σταυρός, βασιλέων το κραταίωμα!
Σταυρός, των πιστών το στήριγμα!
Σταυρός, Αγγέλων η δόξα !
Και των δαιμόνων το τραύμα!"
Μαρία Δημητρακοπούλου
Δημοσιογράφος Ρ.Σ. Ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας
