γράφει ο πρ. Νικόλαος Κατσηδήμας
Αγαπητοί μας φίλοι και Χριστιανοί μας η τέταρτη Κυριακή του Τριωδίου, είναι η τελευταία Κυριακή πριν από την έναρξη της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, γνωστή δε και ως (Κυριακή της Τυροφάγου). Και αυτό διότι η Ορθόδοξη Εκκλησία μας επιτρέπει στους πιστούς την κατανάλωση μόνον γαλακτοκομικών προϊόντων, αυγών, ψαριών και φυσικά ελαιολάδου, ενώ ήδη έχει απαγορεύσει όμως από την προηγούμενη Κυριακή την ΚΡΕΑΤΟΦΑΓΙΑ.
Στις Εκκλησίες μας διαβάζεται, κατά την Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία, η περικοπή του Ευαγγελίου του Ματθαίου (κεφ. στ', 14-21), που αναφέρεται στην αξία της συγχώρεσης και της νηστείας. Αργά το απόγευμα της ίδιας ημέρας ψάλλεται ο πρώτος Κατανυκτικός (Εσπερινός της Συγγνώμης), κατά τον οποίο Ιερείς και πιστοί αλληλοασπάζονται, ζητώντας συγχώρεση ο ένας από τον άλλο, εν όψει της επερχόμενης Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η οποία είναι μικρογραφία ολόκληρου του ανθρώπινου βίου. (Μπορείτε να δείτε περισσότερα για τον Εσπερινό της Συγγνώμης και για το νόημα των Κατανυκτικών Εσπερινών, που θα τελούνται έως και την Ε' Κυριακή των Νηστειών, σε προηγούμενη ανάρτησή μας).
Η Κυριακή της Τυρινής ως γνωστόν, είναι αφιερωμένη στην εκδίωξη των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο της τρυφής. Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε από το Θεό ως το τελειότερο και εκλεκτότερο δημιούργημα του Θεού, ως «εικόνα και καθ’ ομοίωσις» αυτού ( Γέν.1,26). Πλάστηκε να ζει αιώνια μέσα στη χάρη και τις ευλογίες του Θεού, ατέρμονο βίο άπαυτης ευδαιμονίας. Αυτή την σημασία έχει η Βιβλική διήγηση περί του κήπου της Εδέμ (Γεν. 2ο κεφ.). Ο άνθρωπος έκαμε κακή χρήση της ελεύθερης βούλησής του και προτίμησε το κακό. Ο αρχέκακος διάβολος τον παρέσυρε στην πτώση και την καταστροφή. Αυτό του στέρησε τον Παράδεισο, δηλαδή την αέναη και ζωοποιό παρουσία του Θεού και την κοινωνία των ακένωτων ευλογιών Του. Μέγα χάσμα ανοίχτηκε ανάμεσά τους (Εφ. 2,13). Η Αγία Γραφή αναφέρει συμβολικά πως οι πρωτόπλαστοι διώχτηκαν από τον κήπο της Εδέμ και δύο αγγελικά όντα τάχθηκαν να φυλάγουν με πύρινες ρομφαίες την πύλη του, για να μην μπορούν να την παραβιάσουν αυτοί. Το ατέλειωτο δράμα του ανθρωπίνου γένους άρχισε!
Ο Αδάμ και η Εύα τότε κάθισαν απέναντι από τον κήπο της τρυφής και θρηνούσαν για το κακό που τους βρήκε. Αναλογίζονταν την πρότερη ευδαιμονία τους, την σύγκριναν με την τωρινή δυστυχία τους, προέβλεπαν το μέλλον ζοφερό και για αυτό έκλαιγαν γοερά. Τα καυτά τους δάκρυα πότιζαν την άνυδρη γη και οι σπαραχτικές κραυγές τους έσπαζαν την ηρεμία της έξω του παραδείσου ερήμου. Όμως δυστυχώς ο θρήνος των πρωτοπλάστων δεν ήταν αποτέλεσμα μεταμέλειας για την ανυπακοή και την ανταρσία τους κατά του Θεού. Δεν ήταν πράξη μετάνοιας και αίτημα συγνώμης προς το Θεό, αλλά ωφελιμιστικός σπαραγμός. Δεν θρηνούσαν για την χαμένη αθωότητα και αγιότητα, αλλά για τη χαμένη υλική ευμάρεια του Παραδείσου. Ούτε ένας λόγος μετάνοιας δεν ακούστηκε από τα χείλη τους! Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας λένε πως αν εκείνη την τραγική στιγμή οι προπάτορές μας μετανοούσαν ειλικρινά και ζητούσαν ταπεινά συγνώμη από τον απόλυτα φιλάνθρωπο Θεόν, θα είχαν αποκατασταθεί στην πρότερη της πτώσεως κατάστασή τους. Η ενθύμηση του αδαμιαίου θρήνου την σημερινή ημέρα υπήρξε επιβεβλημένη από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας διότι από την επόμενη ημέρα πλέον αρχίζει η αυστηρή νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και ο σκληρός αγώνας κατά των ψυχοκτόνων παθών μας.
Οι Προπάτορές μας αποτελούν πολύ καλό παράδειγμα συνετισμού μας αφού λαιμαργία τους να φάνε από τον καρπό του απαγορευμένου δένδρου της Εδέμ, δυστυχώς τους οδήγησε στην απώλεια. Ενώ η πολύμορφη νηστεία η δική μας που αρχίζει από την Καθαρή Δευτέρα και παράλληλα η άσκηση των αρετών, μας φέρνει στην ουρανοδρόμο πορεία για να συναντήσουμε ξανά το Θεό! Ο θρήνος ο δικός μας δεν είναι και δεν θα πρέπει να είναι ωφελιμιστικός, όπως των Πρωτοπλάστων, αλλά οντολογική συντριβή και μετάνοια για την αμαρτωλότητά μας. Είναι το μόνο αντίδοτο για την ύβρη μας απέναντι στο Θεό και ο μόνος τρόπος της Σωτηρίας μας!
Αγαπητοί μας η Εδέμ βρίσκεται δίπλα μας κλεισμένη. Ο φιλάνθρωπος Θεός μας έδωσε το κλειδί να ανοίξουμε την θύρα και να εισέλθουμε, το οποίο είναι η ειλικρινής μετάνοιά μας. Ας είναι ζωντανό παράδειγμά μας και τώρα μάλιστα που βαδίζουμε στην Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή προκειμένου να προετοιμασθούμε ψυχοσωματικά, για τα Άγια και Ζωοποιά Πάθη του Κυρίου μας, ο μετανοών συσταυρούμενος με τον Κύριο ληστής, ο οποίος σύμφωνα με το θαυμάσιο επίγραμμα της υμνολογίας της Μεγάλης Παρασκευής, άνοιξε τον παράδεισο «Βαλών κλείδα το: ΜΝΗΣΘΗΤΙ ΜΟΥ ΚΥΡΙΕ ΕΝ ΤΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΣΟΥ!!». Ας πάρουμε λοιπόν τη μεγάλη απόφαση, να βρούμε το χαμένο Παράδεισο και να τον ανοίξουμε, ξεκλειδώνοντάς τον με τη σώζουσα χάρη του Χριστού και τη δική μας συντριβή και Μετάνοια!
Τέλος αγαπητοί μας Χριστιανοί από την Κυριακή της Τυρινής, ετοιμαζόμαστε πλεόν καθοριστικά για να εισέλθουμε στο στάδιο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που αρχίζει την επόμενη ημέρα. Όμως είδατε ποτέ αθλητή, που πρόκειται να μπει στο στάδιο για να μετάσχει σε σπουδαίους αγώνες, κατά την προηγούμενη ημέρα να ξεφαντώνει σε κοσμικά κέντρα και να ξενυχτά στο μεθύσι, στον τρελό χορό; Ασφαλώς και ΟΧΙ! Ο Αθλητής κατά τις προηγούμενες ημέρες από τον αγώνα, ζει με συνεχείς ασκήσεις και προπονήσεις. Και αν ο αθλητής, που μπαίνει σε επίγειο στάδιο και στοχεύει σε υλικό στεφάνι, ασκείται και προπονείται και δεν εκτρέπεται σε καταχρήσεις και εξαλλοσύνες, πόσο μάλλον εμείς οι Ορθόδοξοι Έλληνες Χριστιανοί, που πρόκειται να μπούμε και να αγωνιστούμε στο Πνευματικό Στάδιο της Αγίας Μεγάλης Τεσσαρακοστής!
Το καρναβάλι όπως και πολλά άλλα έθιμα που γίνονται στη χώρα μας, αποτελούν πάντα μια πρόκληση για τον άνθρωπο και περισσότερο για τον κάθε Χριστιανό, όπου καλούμαστε να προσέχουμε όλα αυτά τα πολιτιστικά δρώμενα της σύγχρονης εποχής και να ελέγχουμε τι κρύβεται πίσω από αυτά. Τίθενται δυο ερωτήματα για εμάς τους Χριστιανούς. Πρώτον, οι άγιοι που είναι πρότυπα για εμάς τους Ορθόδοξους Χριστιανούς θα συμμετείχαν σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις; Και δεύτερον, εφόσον η Αγία Εκκλησία μας έχει αντίθετη άποψη για το καρναβάλι, εγώ τι επιλέγω στη ζωή μου να κάνω ή εφαρμόζω και ακολουθώ την Εκκλησία μόνο σε ό,τι με βολεύει;
Ως Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί εμείς δεν θα έπρεπε όλοι λοιπόν να ακούμε την φωνή της Εκκλησίας μας; Όμως δυστυχώς οι περισσότεροι ακούμε την φωνή του κόσμου. Είναι λοιπόν ή δεν είναι αυτό υποκρισία; Άλλοι φαινόμαστε και άλλοι να είμαστε πραγματικά. Φορώντας τα προσωπεία, τις μάσκες εξωτερικά, φανερώνουμε την υποκρισία, που έχουμε εσωτερικά... Το καρναβάλι όπως και πολλά άλλα έθιμα που γίνονται στη χώρα μας, αποτελούν πάντα μια πρόκληση για τον άνθρωπο και περισσότερο για τον κάθε χριστιανό, όπου καλούμαστε να προσέχουμε όλα αυτά τα πολιτιστικά δρώμενα της σύγχρονης εποχής και να ελέγχουμε τι κρύβεται πίσω από αυτά. Τίθενται δυο ερωτήματα για εμάς τους χριστιανούς. Πρώτον, οι άγιοι που είναι πρότυπα για εμάς τους χριστιανούς θα συμμετείχαν σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις; Και δεύτερον, εφόσον η Εκκλησία μας έχει αντίθετη άποψη για το καρναβάλι, εγώ τι επιλέγω στη ζωή μου να κάνω ή εφαρμόζω και ακολουθώ την Εκκλησία μόνο σε ό,τι με βολεύει;
Ο Α' ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ (ΤΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ) ΤΑ ΤΕΛΕΣΘΕΙ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΥΡΓΟΥ ΩΡΑ 5:00 Μ.Μ. ΧΟΡΟΣΤΑΤΟΥΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΑΣ Κ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ο ΟΠΟΙΟΣ ΚΑΙ ΘΑ ΚΗΡΥΞΕΙ ΤΟΝ ΘΕΙΟ ΛΟΓΟ ΚΑΙ ΘΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙ Η ΤΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΩΡΗΣΕΩΣ!
Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί δεν είναι καλό να μπαίνουμε σε αυτή την Ιερή περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, έχοντας οποιοδήποτε βάρος στην ψυχή μας και κυρίως με τους άλλους συνανθρώπους. Έτσι ο Ιερός κλήρος και ο Ορθόδοξος λαός συμμετέχοντας στον Εσπερινό της Συγγνώμης μπορούμε πλέον να προχωρήσουμε αδελφωμένοι στην Πνευματική πορεία της Σαρακοστής, που θα κορυφωθεί με την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα. Αν, λοιπόν, συγχωρέσουμε τον διπλανό μας στην ουσία έχουμε καταφέρει να μας συγχωρέσει ο ίδιος ο Θεός! Άλλωστε το αγαπημένο δημιούργημα Του, δεν το άφησε ποτέ απροστάτευτο. Ακόμα και όταν ο Αδάμ κάνει λάθος και χάνει τον Παράδεισο, ο Θεός Πατέρας στέλνει τον δεύτερο Αδάμ, τον Χριστό, για να οδηγήσει τον άνθρωπο ξανά σε Αυτόν!
ΣΥΓΓΝΩΜΗ!! Μία τόσο μικρή λέξη αλλά με τέτοια δύναμη! Θεραπεύει την σκληροκαρδία, την σφυροκοπά ώστε να καλλιεργηθούν στα θεμέλια της, οι καρποί των αρετών. Η Συγγνώμη πρέπει να ξέρουμε όλοι ότι καίει ακόμη και τους Δαίμονες! Να γνωρίζουμε επίσης ότι με το να ζητάς συγγνώμη δεν σημαίνει ότι υποχωρείς, αλλά ότι χτίζεις τις γέφυρες που γκρέμισες… και ακόμη με το να εκδικείσαι νικάς μία φορά ενώ με το να ζητάς συγγνώμη και να συγχωράς νικάς συνέχεια!
Η Συγχώρηση είναι Αναστάσιμη αρετή, που ανατρέπει την πτωτική μας κατάσταση και μας μετατρέπει σε μετόχους και κοινωνούς της Θείας Χάριτος! Ανοίγουμε την καρδιά μας στον Θεό και εκεί κάνουμε χώρο για τον Συνάνθρωπο! Η Συγγνώμη αποκαλύπτει το ψυχικό μεγαλείο και την ηθική ανωτερότητα ενός ανθρώπου, τον ανυπόκριτο σεβασμό του προς τους συνανθρώπους του, καθώς επίσης την δύναμη που έχει να χαλιναγωγεί το εγώ του και να παραδέχεται το λάθος του.
Ας κάνουμε μία νέα αρχή τούτη την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, η οποία θα αναπροσαρμόσει τη σχέση μας με τον συνάνθρωπο και κατ’ επέκταση με τον Σωτήρα Χριστό! Η συμμέτοχή μας θα κατανύξει και θα ανυψώσει τις ψυχές μας προς τον θρόνο της χάριτος και θα ενισχύσει την θέλησή μας για την εργασία του αγαθού, αλλά και θα μας οδηγήσει σε βαθύτερη Μετάνοια. Επίσης είναι μία ακόμη ευκαιρία να δώσουμε και να πάρουμε όλοι Συγχώρηση! Και πρώτος εγώ θέλω από καρδιάς να ζητήσω ΕΙΛΙΚΡΙΝΑ ΣΥΓΓΝΩΜΗ εάν κάποιον από εσάς τους φίλους μου, τους εν Χριστώ αδελφούς Πρεσβυτέρους και από τους Χριστιανούς της Ενορίας του Αγίου Σπυρίδωνος Πύργου που διακονώ λύπησα ή αδίκησα.... εν ΛΟΓΩ και ΕΡΓΩ...
